سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
136
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
خواست او انجام گيرد ! ( 1 ) على ( ع ) بناچار فرمود : « هر چه مىخواهيد بكنيد » از اين رو آنها كسى را به دنبال ابو موسى اشعرى فرستادند و به او گفتند : زود بيايد وقتى كه آمد و وارد اردوگاه شد ، احنف بن قيس اطلاع يافت به خدمت على ( ع ) آمد ، عرض كرد : شما ( كسى را كه به منزلهء ) سنگ زمين است ( يعنى ابو موسى را ) به مقابله با عمرو بن عاص انداختى كه با خدا و رسول خدا ( ص ) در ستيز است و اين عبد اللّه بن قيس ( يعنى ابو موسى اشعرى ) مردى است كه برندگى ندارد ، من او را از نيرنگ ابن عاص در امان نمىبينم در حالى كه اگر مرا انتخاب مىكردى مىديدى چه شگفتى مىآفرينم ! فرمود : « تو با اين نابكار زاده ( عمرو عاص ) چه مىكردى ؟ » گفت : به قدرى به او نزديك مىشدم كه گويى در مشت او قرار دارم سپس از او دور مىشدم همچون ستارهاى در افق دور دست در حالى كه هيچ گرهى را نمىبست مگر من مىگشودم و هيچ گرهى را باز نمىكرد مگر اين كه من استوار مىكردم ، على ( ع ) فرمود : « شما بدون رضايت من ابو موسى را برگزيديد ! » احنف گفت : آنها پشت ابو موسى را به وسيلهء افراد شكستند . ( 2 ) هشام بن محمد مىگويد : آنگاه در نزد على ( ع ) اجتماع كردند و عهدنامهاى نوشتند : به نام خداوند بخشايندهء مهربان اين نوشتهاى است كه بر اساس آن امير المؤمنين ( ع ) صلح كردند ، عمرو بن عاص گفت : نام على و نام پدرش را بنويسيد ، او امير شماست ولى امير ما نيست . احنف گفت : اسم امير المؤمنين را پاك نكنيد زيرا من از آن بيمناكم كه اگر پاك كنند ديگر هرگز برنگردد . اشعث گفت : اين نام را من پاك مىكنم كه خدايش پاك كند ! آن را پاك كردند ، على ( ع ) فرمود : « اللّه اكبر ! روز پيمان حديبيّه من كاتب رسول خدا ( ص ) بودم ، موقعى كه مشركان گفتند : تو رسول خدا نيستى ، نام خودت و نام پدرت را بنويس و پيامبر ( ص ) اين كار را كرد » . عمرو گفت : سبحان اللّه ! با اين گفتار تو ، ما همانند كافران شديم ! على ( ع ) به او فرمود : « اى نابكارزاده ، تو چه وقت سردستهء تبهكاران و دشمن مسلمانان نبودهاى ، آيا تو به كسى جز مادرت شباهت دارى كه تو را دفع كرده است ؟ » عمرو از جا برخاست و گفت : بعد از امروز بين من و تو در يك مجلس جمع نخواهد شد ! على ( ع ) فرمود : « خداوند مجلس مرا از تو و امثال تو پاك كرده است ! » . ( 3 ) هشام مىگويد : نسخهء عهدنامه چنين شد : اين نوشتارى است كه بر آن اساس على بن